SSL sertifikaları: ücretsiz ve ücretli
Ücretsiz bir sertifika bağlantıyı ücretli olan kadar güvenilir biçimde şifreler: tarayıcı ikisini koruma düzeyine göre ayırt etmez. Fark, sertifika otoritesinin neyi doğruladığında, sertifikanın ne kadar geçerli olduğunda ve yenilemeden kimin sorumlu olduğundadır. accsly.io kataloğuna göre (Kasım 2026) 178 sağlayıcının 1.449 paylaşımlı hosting paketinde ücretsiz SSL açıkça belirtiliyor. Bunun ne zaman yeterli olduğuna, ne zaman sertifika satın almaya değdiğine bakalım.
"SSL" sözcüğü eski bir protokolden kalmadır: bugün bağlantıyı TLS korur, sertifika ise şifreleme anahtarının alan adının sahibine ait olduğunu doğrular. Sertifika yoksa tarayıcı siteyi güvenli değil olarak işaretler, giriş ve ödeme formları uyarılarla çalışır, arama motorları da düzgün bir sıralama için HTTPS'i zorunlu sayar. Aşağıda sertifika türlerini, ücretlilerin ücretsizlerden farkını ve kendi sunucunuzda sertifikanın süresinin dolmasını nasıl önleyeceğinizi bulacaksınız.
DV, OV ve EV: tam olarak ne doğrulanır?
Sertifikalar, sahibin doğrulanma türüne göre ayrılır. Şifreleme üçünde de aynıdır; değişen yalnızca sertifika otoritesinin sertifikayı vermeden önce neyi teyit ettiğidir.
- DV (domain validation): yalnızca alan adını yönettiğiniz doğrulanır, sitede bir dosya ya da DNS'te bir kayıtla. Dakikalar içinde, otomatik olarak verilir. Ücretsiz sertifikaların hepsi DV'dir.
- OV (organization validation): ek olarak şirket doğrulanır: kuruluş belgeleri, adres, telefon. Kuruluşun adı sertifikaya yazılır. Verilmesi bir ila birkaç gün sürer.
- EV (extended validation): şirketin en sıkı doğrulamasıdır. Eskiden tarayıcılar bunu firma adıyla yeşil bir adres çubuğu olarak gösterirdi, ancak Safari 2018'de bundan vazgeçti, Chrome da 2019'da 77. sürümle EV bilgilerini site bilgisi penceresine taşıdı: araştırmalar kullanıcıların bu işarete bakmadığını göstermişti.
Sıradan bir site, blog veya e-ticaret sitesi için sonuç: DV yeterlidir. Ücretli OV veya EV, tarayıcıdaki simge için değil, bir iş ortağı, banka, ihale şartnamesi ya da şirket içi güvenlik politikası bunu istediğinde gerekir.
Ücretsiz sertifikalar: Let's Encrypt ve ZeroSSL
Ücretsiz sertifika otoriteleri sertifikaları ACME protokolüyle (RFC 8555) verir: sunucudaki bir program alan adını kendisi doğrular, sertifikayı alır ve yeniler. Bu otoritelerin en bilineni Let's Encrypt'tir; bir başka örnek ZeroSSL'dir, o da wildcard dahil ACME üzerinden 90 günlük ücretsiz sertifikalar veriyor.
Kısa geçerlilik süresi ücretsiz sertifikaların başlıca farkıdır ve bu süre daha da kısalıyor. Let's Encrypt şu anda 90 günlük sertifikalar veriyor ve 45 güne geçişi duyurdu: 13 Mayıs 2026'dan itibaren bu süre isteğe bağlı olarak seçilebiliyor, 10 Şubat 2027'den itibaren varsayılan 64 gün, 16 Şubat 2028'den itibaren ise 45 gün olacak. Sertifika verme sıklığına da sınırlar var: kayıtlı alan adı başına en fazla 50 sertifika ve 7 günde 5 aynı sertifika. Sıradan bir site için bu fazlasıyla yeterlidir; ayarları denerken sınıra takılmamak için otoritenin test ortamını kullanmak daha iyidir.
Ücretli sertifikalar da artık yıllık olmaktan çıkıyor. CA/Browser Forum'un SC-081v3 kararına göre herkese açık her sertifikanın azami süresi 15 Mart 2026'dan itibaren 200 gün, 15 Mart 2027'den itibaren 100 gün, 15 Mart 2029'dan itibaren 47 gündür. "Bir yıllık sertifika" artık, içinde sertifikayı yeniden düzenletmeniz gereken bir abonelik anlamına geliyor. Yani hangi seçimi yaparsanız yapın otomasyon gerekir ve "ücretli sertifika yılda bir kurulur ve unutulur" gerekçesi artık geçerli değildir.
Ücretli sertifika ne zaman mantıklıdır?
- sertifikada kuruluşun adı gerekiyorsa, yani bir iş ortağı, ödeme sağlayıcısı veya düzenleyici kurum OV ya da EV istiyorsa;
- sunucu veya donanım ACME desteklemiyorsa ve sertifikayı elle kurmak gerekiyorsa: ücretli otorite destek ve yeniden düzenleme hatırlatmaları sunar;
- şirket sözleşme, fatura ve muhasebe belgeleri veren tek bir tedarikçiyle çalışmak istiyorsa.
Ücretli sertifikaların tanıtımlarında vaat edilen garanti ödemeleri, sitenin ele geçirilmesine değil, sertifika otoritesinin sertifikayı verirken yaptığı bir hataya ilişkindir. Sertifikayı bu garantinin büyüklüğüne göre seçmeye değmez.
Wildcard ve birden çok ad için sertifika
*.example.com için alınan wildcard sertifika aynı düzeydeki tüm alt alan adlarını kapsar: shop.example.com, api.example.com. example.com'un kendisini ve a.b.example.com gibi ikinci düzey alt alan adlarını kapsamaz; bunlar sertifikaya ayrı adlar olarak eklenir.
Let's Encrypt wildcard sertifikayı yalnızca DNS üzerinden doğrulamayla (DNS-01) verir: sunucudaki program alan adının bölgesinde bir TXT kaydı oluşturmalıdır. Otomatik yenileme için programın DNS sağlayıcısının API anahtarına ihtiyacı vardır ve sunucuda duran bu anahtar alan adının tüm kayıtlarını değiştirme yetkisi verir. Alt alan adları az ve önceden biliniyorsa, olağan HTTP doğrulamasıyla adların listelendiği tek bir sertifika almak daha basittir. DNS kayıtlarının nasıl işlediği Sunucu sahibi için alan adları ve DNS yazısında anlatılıyor.
Hosting paketlerinde neler var?
Paylaşımlı hostingte sertifikayla genellikle panel ilgilenir: cPanel, ISPmanager ve diğerleri alan adı için ücretsiz sertifikayı kendileri alır ve yeniler. accsly.io kataloğuna göre (Kasım 2026) ücretsiz SSL 178 sağlayıcının 1.449 paketinde belirtiliyor, açıkça SSL'siz olan ise yalnızca üç sağlayıcının 47 paketi. Katalogda toplam 1.655 sağlayıcıdan 8.998 paylaşımlı hosting paketi var ve çoğunda bu koşul paket sayfasında hiç belirtilmiyor; bu, sertifika olmadığı anlamına gelmez. Satın almadan önce ücretsiz sertifikanın paketteki tüm alan adlarını ve alt alan adlarını kapsayıp kapsamadığını kontrol edin. Paketler web sitesi hosting ve WordPress hosting bölümlerinde toplanmış.
VPS'te varsayılan olarak kimse sertifika kurmaz; bu sunucu sahibinin işidir. İstisna panelli sunuculardır: ISPmanager, FASTPANEL, aaPanel ve benzerleri Let's Encrypt sertifikalarını arayüzden alır; panellerin karşılaştırması Sunucu kontrol panelleri: ISPmanager, FASTPANEL, aaPanel yazısında. Sağlayıcıların ek hizmet olarak sattığı ücretli sertifikaları aynı sertifika otoriteleri verir; bu yüzden fiyatı otoritenin kendi fiyatıyla karşılaştırmakta fayda var.
VPS'te sertifika: certbot ve yenileme
Panelsiz bir sunucuda sertifika almanın en kolay yolu certbot programıdır. nginx için bu tek bir komuttur: certbot --nginx -d example.com -d www.example.com. Certbot alan adını HTTP üzerinden doğrular, sertifikayı yapılandırmaya yazar ve HTTPS'e yönlendirmeyi açar. Dosyalar /etc/letsencrypt/live/example.com/ dizininde bulunur.
Yenileme kurulum sırasında ayarlanır: certbot belgelerine göre certbot renew görevi günde iki kez çalışır ve süresinin üçte birinden azı kaldığında sertifika yeniden düzenlenir. Yenilemenin sorunsuz geçeceğini certbot renew --dry-run komutuyla, zamanlayıcıyı ise systemctl list-timers | grep certbot ile görebilirsiniz. Sertifikayı yalnızca web sunucusu değil, örneğin bir e-posta sunucusu da kullanıyorsa, o hizmeti yeniden yükleyen komutla --deploy-hook ekleyin: aksi halde eski dosyayı sunmaya devam eder.
E-postayla hatırlatma artık gelmeyecek: Let's Encrypt süre dolumu e-postalarını 4 Haziran 2025'te durdurdu. Bu yüzden sertifikanın süresini izlemeye eklemek daha iyidir; nasıl kurulacağı Sunucu izleme: çalışma süresi, yük ve uyarılar yazısında anlatılıyor.
Sık yapılan hatalar
- 80 numaralı port kapalı. HTTP-01 doğrulaması yalnızca 80 numaralı porta gider; bu yüzden site yalnızca HTTPS ile çalışsa bile güvenlik duvarı bu portu açık tutmalıdır. Güvenlik duvarı ayarları VPS satın aldıktan sonra ilk 10 adım: güvenlik yazısında.
- Alan adı başka bir sunucuyu gösteriyor. Taşınma sırasında doğrulama eski adrese gider. Sertifika DNS kayıtları değiştirildikten sonra ya da DNS üzerinden doğrulamayla alınır; Bir site paylaşımlı hostingden VPS'e nasıl taşınır yazısında olduğu gibi.
- www veya bir alt alan adı unutulmuş. Sertifika yalnızca içinde listelenen adlar için geçerlidir; yalnızca
example.comiçin alındıysa tarayıcıwww.example.comadresinde hata verir. - Eksik zincir. Web sunucusunun yapılandırmasına
cert.pemdeğil,fullchain.pemyazılmalıdır: ara sertifika olmadan bazı cihazlar siteyi açmaz. - Karışık içerik. Sayfa HTTPS ile açılıyor, ama resimler ve betikler
http://üzerinden yükleniyor: tarayıcı bunları engeller ya da güvenlik simgesini kaldırır. - Kontrol edilmeden açılan HSTS. HSTS başlığı (RFC 6797) tarayıcının siteyi HTTP ile açmasını yasaklar. Tüm alt alan adları sertifika almadan önce uzun bir süreyle ve
includeSubDomainsile açılırsa, bu alt alan adları ziyaretçiler için o süre boyunca erişilemez olur. - CAA kaydı. CAA türündeki DNS kaydı (RFC 8659) alan adı için sertifika vermesine izin verilen otoriteleri listeler. Kayıtta yalnızca bir otorite yazılıysa, diğeri sertifika vermeyi reddeder.