VPS nasıl seçilir: gerçekten önemli olan 7 özellik

Bir sanal sunucu paketi genellikle dört satıra sığar: çekirdek, bellek, disk, fiyat. Farklı sağlayıcıların tekliflerini karşılaştırmak için bu yeterli değildir. Aynı rakamların arkasında farklı nesil işlemciler, paylaşımlı ya da size ayrılmış çekirdekler, hızı çok farklı diskler, trafik sınırı olan bir port ve ilk aydan sonra yükselen bir fiyat gizlenebilir. Aşağıda, sonucu etkileme sırasına göre yedi parametreyi ve en sonda kısa bir kontrol listesini bulacaksınız.

1. CPU: çekirdek sayısı, tahsis türü ve model

vCPU sayısı pakette ilk gördüğünüz şeydir, ama en önemlisi değildir. Bir vCPU çoğu zaman fiziksel işlemcinin tam bir çekirdeği değil, tek bir iş parçacığıdır. Üç konu daha belirleyicidir.

• Paylaşımlı mı, ayrılmış mı? Paylaşımlı çekirdeklerde işlemci süresi aynı fiziksel sunucudaki komşularla bölüşülür: sakin saatlerde sunucu hızlıdır, ortak yük arttığında belirgin şekilde yavaşlar. Ayrılmış (dedicated) çekirdekler yalnızca size atanır ve daha pahalıdır. Tanıtım sitesi veya test ortamı için paylaşımlı çekirdek yeterlidir; veritabanı, kod derleme ve sürekli yük için ayrılmış çekirdekler daha doğru tercihtir.
• Model ve nesil. Eski Xeon E5 işlemciler çok sayıda çekirdek sunar, ancak çekirdek başına performansları düşüktür. Güncel AMD EPYC işlemciler çok iş parçacıklı işler için tasarlanmıştır; Ryzen ve diğer yüksek frekanslı masaüstü işlemciler ise tek iş parçacığının önemli olduğu yerlerde öne çıkar: oyun sunucuları, PHP, bazı iş uygulamaları.
• Saat hızı. Sağlayıcı yalnızca "3,5 GHz'e kadar" diyorsa bu kalıcı frekans değil, turbo zirvesidir.

Ne aldığınızı kurulumdan sonraki ilk dakikalarda kontrol edebilirsiniz: lscpu işlemci modelini gösterir, sysbench veya Geekbench gibi kısa bir test ise çekirdek başına performansı ortaya koyar. Sonuç beklenenden açıkça kötüyse deneme süresini veya iade hakkını kullanmak için iyi bir neden vardır.

Paket işlemci modelini belirtmiyorsa, donanımın en yeni olmadığını varsayın ve ödeme yapmadan önce destek ekibine sorun.

2. Bellek

Küçük sunucularda en sık rastlanan darboğaz RAM'dir. Linux için kabaca ölçüler: basit bir nginx sitesi veya küçük bir bot için 1 GB yeterlidir, veritabanlı bir CMS sitesi için 2 GB, birkaç Docker konteyneri, bir kontrol paneli ya da gerçek trafiği olan bir mağaza için 4 GB ve üzeri gerekir. Windows Server en az 4 GB ister, 8 GB'tan itibaren rahat çalışır.

Belleğin garanti edilip edilmediğine bakın. Bazı sanallaştırma türlerinde sağlayıcı "4 GB'a kadar" yazıp daha azını garanti edebilir. Diskteki swap alanı belleğin yerini tutmaz: sunucu onu yoğun kullanmaya başladığında ciddi biçimde yavaşlar.

3. Disk: tür ve boyut

Disk türü, bir sitenin ve veritabanının hızını fazladan bir çekirdekten daha çok etkiler.

Hızlı diskli paketler NVMe VPS sayfasında toplanmıştır. Diski pay bırakarak seçin: işletim sistemi ve paketler 5–10 GB yer kaplar, loglar ve Docker imajları ise sessizce büyür. Yedeklerin ve anlık görüntülerin (snapshot) fiyata dahil olup olmadığını kontrol edin; pek çok sağlayıcı bunları ayrıca ücretlendirir.

4. Ağ: port, trafik, IP ve konum

• Port hızı. Dosya sunarken veya indirirken 100 Mbps ile 1 Gbps arasında on kat fark vardır. Bazen gigabit port birkaç müşteri arasında paylaşılır ve daha düşük bir hız garanti edilir.
• Trafik. Yavaş bir portta sınırsız trafik ile gigabit portta 2 TB trafik farklı koşullardır. Kota aşıldığında ne olduğuna bakın: terabayt başına ücret mi, hız sınırlaması mı?
• IPv4 ve IPv6. Genellikle bir IPv4 adresi pakete dahildir, ek adresler ücretlidir. En ucuz paketler bazen yalnızca IPv6 ile gelir ve bazı kullanıcılar ile servisler böyle bir sunucuya bağlanamaz.
• Konum ve gecikme. Kitlenize yakın bir veri merkezi seçin. Türkiye'den Frankfurt, Amsterdam veya Viyana gibi Avrupa merkezlerine gecikme çoğunlukla 30–60 ms civarındadır; Batı Avrupa'daki büyük merkezler arasında 5–20 ms, Atlantik ötesinde 70–100 ms, Avrupa'dan Asya'ya ise sıklıkla 150 ms'nin üzerindedir. Bir web sitesi için 40 ms neredeyse hissedilmez; oyun sunucusu veya sesli görüşmeler için hissedilir.

Herkese açık servisler için DDoS korumasını sorun: temel filtreleme çoğu zaman dahildir, gelişmiş koruma ayrıca satılır. Veri merkezinin bağlantısına da bakın: birden fazla üst bağlantı sağlayıcısıyla çalışan bir sağlayıcının bağlantısı daha istikrarlı, diğer bölgelerdeki kullanıcılara giden rotaları daha kısadır.

5. Sanallaştırma: KVM mi, OpenVZ ve LXC mi?

Sanallaştırma türü, sunucuda neleri çalıştırabileceğinizi baştan belirler.

KVM tam sanallaştırmadır: sunucunun kendi işletim sistemi çekirdeği vardır, Windows dahil istediğiniz sistemi kurabilir, çekirdeği değiştirebilir, modül yükleyebilir, Docker ve Kubernetes'i kısıtlama olmadan çalıştırabilirsiniz. Kaynaklar genellikle katı biçimde tahsis edilir. Bkz. KVM VPS.

OpenVZ ve LXC konteyner tabanlı sanallaştırmadır: aynı fiziksel sunucudaki tüm müşteriler tek bir Linux çekirdeğini paylaşır. Daha ucuzdur ve hızlı açılır, ancak Windows kuramaz, kendi çekirdek modüllerinizi yükleyemezsiniz; Docker ise her zaman çalışmaz ya da kısıtlı çalışır. Bu tür paketlerde bellek ve işlemci daha sık fazla satılır (overselling).

Windows, Docker, uzaktan ofis erişimi için kendi WireGuard özel ağınız veya özel bir çekirdek gerekiyorsa KVM seçin. Basit bir Linux sitesi veya bot için konteyner yeterlidir.

6. İşletim sistemi ve kontrol paneli

Neredeyse her sağlayıcı Ubuntu, Debian, AlmaLinux ve Rocky Linux için hazır imajlar sunar. İhtiyacınız olan sürümün mevcut olduğunu ve kendi ISO imajınızdan kurulum yapıp yapamayacağınızı kontrol edin; KVM'de bu genellikle mümkündür.

Windows Server neredeyse her zaman lisans gerektirir: lisans ya paket fiyatına dahildir ya da her ay ayrıca faturalandırılır. Toplam tutarı karşılaştırın; hazır teklifler Windows VPS sayfasındadır.

Bir sunucu kontrol paneli (cPanel, Plesk, ISPmanager ya da ücretsiz HestiaCP ve aaPanel) siteleri ve e-postayı yönetmeyi kolaylaştırır, ancak ücretli paneller faturaya kayda değer bir tutar ekler ve panelin kendisi de bir miktar bellek kullanır. Konsolda rahat çalışıyorsanız panele ihtiyacınız yoktur. Tek istediğiniz sunucu yönetimiyle uğraşmadan bir web sitesiyse paylaşımlı web hosting daha basittir.

7. Fiyat: gerçekte ne kadar ödeyeceksiniz

Vitrindeki fiyat ile bir yıl sonraki faturadaki tutar çoğu zaman farklıdır. Beş noktayı kontrol edin.

• Kampanya fiyatı ve yenileme fiyatı. İlk ay veya ilk yıl için indirim yaygındır. Yenileme fiyatına bakın: ödemeye devam edeceğiniz tutar odur.
• Faturalama dönemi. Düşük aylık fiyat çoğu zaman yalnızca bir veya üç yıl peşin ödemede geçerlidir. Aylık ödemede aynı paket daha pahalıya gelir.
• KDV ve ek ücretler. Vergi ödeme sırasında ülkenize ve şirket olarak alım yapıp yapmadığınıza göre eklenebilir. Fiyatları aynı temelde karşılaştırın.
• Saatlik faturalama. Testler ve geçici işler için kullanışlıdır: sunucuyu bir gün sonra silebilir ve yalnızca çalıştığı saatler için ödeme yaparsınız. Bkz. saatlik faturalı VPS.
• Deneme ve para iadesi. Birkaç günlük ücretsiz deneme veya iade süresi, uzun bir taahhütten önce disk hızını ve ağı test etmenizi sağlar. Bu tür paketler ücretsiz denemeli VPS sayfasındadır.

Ödeme yöntemlerine de bakın: banka kartı, PayPal, şirketler için fatura ve bazı sağlayıcılarda kripto para. Sözleşmeyi de okuyun: sunucuda kişisel veriler saklanacaksa veri merkezinin nerede olduğunu ve sağlayıcının KVKK ile GDPR kapsamında veri işleme sözleşmesi sunup sunmadığını kontrol edin.

VPS ne zaman en iyi seçim değildir?

İşlemci günün her saati doluysa ve VPS paketi fiziksel bir makinenin fiyatına yaklaşıyorsa dedicated sunuculara göz atın. Yapay sinir ağı eğitimi ve render işleri için GPU sunucuları gerekir. VPS ve VDS terimleri arasındaki fark ise VPS mi VDS mi yazısında anlatılıyor.

VPS kiralamadan önce kontrol listesi

• Çekirdekler paylaşımlı mı ayrılmış mı; işlemci modeli belirtilmiş mi.
• Bellekte en yoğun yük için %30–50 pay var.
• Loglar ve kopyalar için yer bırakan NVMe veya SSD disk; yedekler dahil ya da ayrıca fiyatlandırılmış.
• Port hızı, trafik kotası ve aşım koşulları.
• Size ait bir IPv4 adresi; veri merkezi kitlenize yakın.
• Windows, Docker veya kendi çekirdeğiniz gerekiyorsa KVM sanallaştırma.
• İhtiyacınız olan işletim sistemi mevcut; Windows lisansı ve panel dahil mi, ek ücretli mi.
• Yalnızca ilk ay değil, yenileme fiyatı; KDV; faturalama dönemi.
• Saatlik faturalama, deneme süresi veya para iade garantisi.
• Uygun bir ödeme yöntemi ve anlaşılır bir sözleşme.

Paketleri bu parametrelerin hepsine göre aynı anda VPS aramasında filtreleyebilirsiniz.