Ödeme yapmadan önce VPS ping ve hızı nasıl test edilir

Aynı şehirde birebir aynı paketleri sunan iki sağlayıcı, kullanıcılarınıza farklı ping değerleri, farklı indirme hızları ve performansı birkaç kat farklı diskler verebilir. Paket kartı bunu söylemez, ama siz bunu kontrol edebilirsiniz. Ağ neredeyse her zaman ödeme yapmadan önce ölçülebilir: birçok sağlayıcı test adresleri ve looking glass sayfaları yayınlar. İşlemci ve disk ise sunucu açıldıktan sonraki ilk dakikalarda kontrol edilir; sonuç kötüyse sunucu deneme süresi içinde iade edilebilir veya saatlik ödemede silinebilir. Aşağıda kontrollerin sırasını ve sonuçları yorumlamak için referans değerleri bulacaksınız.

Ödeme yapmadan önce neler kontrol edilebilir

Ağına güvenen sağlayıcılar onu test etmek için araçlar yayınlar. Bunları sitenin alt kısmında, "Veri merkezleri" veya "Ağ" bölümünde ya da bilgi bankasında arayın.

• Her lokasyon için bir test IP adresi. Kendi bilgisayarınızdan bu adrese ping atabilir ve rota izleme yaparak kendi ağınızdan gerçek gecikmeyi ve trafiğin izlediği yolu görebilirsiniz.
• Test dosyaları: 100 MB, 1 GB veya daha büyük. Böyle bir dosyayı indirmek, o lokasyondaki bir sunucunun verileri sizin servis sağlayıcınıza ne kadar hızlı ulaştırdığını gösterir.
• Looking glass: sağlayıcının router'ından herhangi bir adrese ping veya traceroute çalıştırabildiğiniz ya da BGP rotasını sorgulayabildiğiniz bir web sayfası. Bu, karşı taraftan bakıştır: sağlayıcının ağı ofisinizi veya kullanıcılarınızı nasıl görüyor.

Accsly kataloğu, sağlayıcıların test adreslerini ve looking glass bağlantılarını toplar ve biliniyorsa gösterir. Bir sağlayıcının bu tür araçları yoksa destek ekibinden test IP adresi isteyin; bu genellikle birkaç dakika sürer.

Ping, mtr ve traceroute: gecikmeyi ölçmek

Gecikmeyi sunucunun kullanıcılarının bulunduğu yerden ölçün: ofisten, evden ve herkese açık bir hizmet söz konusuysa birkaç farklı şehirden. Tek bir yerden atılan ping, başka bir yer hakkında hiçbir şey söylemez.

• ping -c 50 adres ortalama gecikmeyi ve jitter'ı (gecikme dalgalanmasını) gösterir. Yalnızca ortalamaya değil, en yüksek değere ve paket kaybına da bakın: sabit 40 ms, 200 ms'ye sıçrayan 25 ms'den daha iyidir.
• mtr -rwc 100 adres (Windows'ta WinMTR veya pathping) her atlamadaki (hop) gecikmeyi ve kaybı gösterir. Zamanın tam olarak nerede kaybolduğunu bulmanız gerektiğinde temel araç budur.
• traceroute veya tracert paketlerin izlediği yolu gösterir. Atlama adlarından trafiğin hangi ağlardan ve ülkelerden geçtiği anlaşılır: bazen komşu ülkedeki bir sunucuya kıtanın öbür ucundan dolaşan bir rota üzerinden ulaşılır.

mtr nasıl okunur: hedefte kayıp sıfırken ara bir atlamada görülen kayıp genellikle sorun değildir, çünkü birçok router teşhis isteklerine yanıt vermez. Uyarı işareti, bir atlamada başlayıp rotanın sonuna kadar devam eden kayıp ya da belirli bir bölümde gecikmenin aniden yükselmesidir.

Referans değerler: aynı şehir içinde 1–5 ms, Türkiye içinde 5–30 ms, İstanbul'dan Frankfurt'a yaklaşık 40–50 ms, İstanbul'dan Amsterdam'a 50–60 ms, Frankfurt'tan Amsterdam'a 10 ms'nin altı, Batı Avrupa'dan ABD doğu kıyısına 80–100 ms, Avrupa'dan Asya'ya 150 ms ve üzeri. Bir web sitesi için 30–40 ms'lik fark neredeyse hissedilmez; oyun sunucusu, VoIP veya uzak masaüstü için ise hissedilir.

Birkaç şehirden test etmek

Sunucunun kullanıcıları bir ülkenin geneline veya birkaç ülkeye dağılmışsa, ofisten yapılan tek bir ölçüm yeterli değildir. Globalping ve RIPE Atlas gibi ücretsiz dağıtık test hizmetleri, farklı servis sağlayıcılardaki yüzlerce ölçüm noktasından ping, traceroute ve HTTP istekleri çalıştırır. Hangi kullanıcıların veri merkezine uzun bir rotası olduğunu ve paketlerin nerede kaybolduğunu gösterirler. Bu, özellikle iki lokasyon arasında seçim yaparken işe yarar: İstanbul'dan 5 ms daha hızlı olan bir sunucu, Ankara, İzmir veya Avrupa'daki kullanıcılar için belirgin şekilde daha yavaş olabilir. Birkaç bölgede kullanıcısı olan bir hizmet için, tek bir şehre en hızlı olan lokasyon yerine herkes için dengeli gecikme sunan lokasyon daha iyidir.

İndirme hızı ve test dosyaları

Değerlendirdiğiniz her lokasyondan 100 MB'lık bir test dosyası indirin: curl -o /dev/null https://…/100mb.test ortalama hızı gösterir. Sonucun en yavaş halkayla sınırlı olduğunu unutmayın: ev bağlantınız, Wi-Fi ve servis sağlayıcınızın akşam saatlerindeki yoğunluğu. Bu yüzden sağlayıcıları paketteki rakamlarla değil, aynı bilgisayardan ve aynı saatte birbirleriyle karşılaştırın.

Popüler hız testi siteleri size en yakın sunucuya olan bağlantıyı ölçer, sağlayıcıya olan bağlantıyı değil; bu nedenle VPS seçiminde pek işe yaramazlar. Sağlayıcının test dosyası yoksa bu kontrol, sunucu açılana kadar bekler.

Deneme süresi, iade ve saatlik ödeme

İşlemci ve disk sunucu açılmadan ölçülemez, bu yüzden bir sunucuyu ne kadar ucuza deneyebildiğiniz önemlidir.

• Ücretsiz deneme süresi: bir günden bir haftaya kadar, paketin kendisiyle veya kısıtlı bir sürümüyle. Bazı sağlayıcılar telefon veya kimlik doğrulaması ister. Ücretsiz denemeli VPS sayfasına bakın.
• İlk günlerde para iadesi. Koşulları okuyun: iade çoğu zaman yalnızca ilk siparişi kapsar, lisansları ve ek IP adreslerini içermez ve yalnızca ilk ödeme yöntemine yapılır.
• Saatlik ödeme. Birkaç sağlayıcıyı karşılaştırmanın en kolay yolu: bir sunucu açın, testleri bir saat içinde çalıştırın ve silin; yalnızca kullandığınız süre için ödersiniz. Saatlik ödemeli VPS sayfasına bakın.

Aylık ödemede deneme süresi veya iade yoksa, yıllık ödeme daha ucuz olsa bile en kısa süreyle başlayın: yıllık indirim, ihtiyacınıza uymayan bir sunucunun zararını karşılamaz.

Sunucu açıldıktan sonraki ilk saatte neler ölçülmeli

Önce vaat edilen kaynakları alıp almadığınızı kontrol edin: lscpu işlemci modelini ve çekirdek sayısını, free -h belleği, lsblk ve df -h diski gösterir. Ardından üç test çalıştırın.

Disk: fio. Veritabanları ve web siteleri için sıralı yazma değil, rastgele okuma ve yazma önemlidir. Tipik bir test: fio --name=rand --rw=randrw --bs=4k --size=1G --iodepth=32 --direct=1 --runtime=60 --time_based. Referans değerler: iyi bir NVMe disk 4 KB bloklarda on binlerce IOPS verir, SATA SSD birkaç binden düşük on binlere kadar, HDD ise birkaç yüz. "NVMe" paketi yalnızca birkaç bin IOPS veriyorsa disk ciddi şekilde kısıtlanmış veya komşular tarafından aşırı yüklenmiştir.

İşlemci: sysbench veya Geekbench. sysbench cpu --threads=1 run ve aynı testin tüm çekirdeklerde çalıştırılması, tek iş parçacığı ve tüm sunucu performansını gösterir. Geekbench, sonucun herkese açık veritabanıyla karşılaştırılabilmesi sayesinde kullanışlıdır. Testi günün farklı saatlerinde birkaç kez çalıştırın: sonuçlar çok oynuyorsa çekirdekler paylaşımlıdır ve komşular tarafından meşgul edilmektedir.

Ağ: iperf3. Kendi iki sunucunuz arasında veya herkese açık bir iperf3 sunucusuna yapılan test, portun gerçek kapasitesini gösterir: iperf3 -c adres -P 4 -t 30, ters yön için de -R ekleyin. Gigabit bir portta 800–940 Mbps bekleyin; 100–200 alıyorsanız port sınırlandırılmış veya paylaşımlıdır.

Sunucu e-posta gönderecekse, atanan IP adresinin spam kara listelerinde olmadığını ve sunucudan kullanıcılarınıza olan gecikmenin ödeme öncesinde ölçtüğünüz değerlerle örtüştüğünü de kontrol edin.

Test ederken yapılan yaygın hatalar

• Wi-Fi üzerinden test etmek. Kablosuz ağ, sağlayıcıda olmayan gecikme ve kayıp ekler. Ölçüm yaparken bilgisayarı kabloyla doğrudan modeme veya router'a bağlayın.
• Öğle saatinde tek bir ölçüm. Ağlar ve sunucudaki komşular sabah ve akşam farklı davranır, bu yüzden tek bir ölçüm sizi yanıltabilir.
• Önbellekli disk testi. --direct=1 olmadan fio diski değil belleği ölçer ve sonuç birkaç kat şişkin çıkar.
• Çok kısa bir test. Bazı paketler ilk dakikalarda hızlıdır, ardından diski veya işlemciyi kısıtlar. Testleri en az bir dakika, mümkünse daha uzun süre çalıştırın.

Sonuçlar nasıl karşılaştırılır

• Sağlayıcıları aynı test setiyle, aynı noktalardan ve günün aynı saatinde karşılaştırın.
• Ölçümleri akşam saatlerinde tekrarlayın: aşırı yüklenmiş sunucular ve hatlar yoğun saatlerde ortaya çıkar.
• En iyi sonuca değil, tutarlılığa bakın: dalgalanma, aşırı satış (overselling) hakkında ortalamadan daha fazlasını söyler.
• Sonuçları bir tabloya yazın; bir ay sonra sunucu yavaşlamaya başlarsa işinize yarar.
• Kendi görevinize göre değerlendirin: web sitesi için disk ve kitleye olan gecikme, kod derleme için işlemci, dosya depolama için port en önemlisidir.

Test etmeden önce hangi paket parametrelerinin kontrol edilmesi gerektiği VPS nasıl seçilir rehberinde anlatılıyor. Deneme süreli, saatlik ödemeli ve uygun lokasyondaki paketleri VPS aramasında filtreleyebilirsiniz.